مصطفى النوراني الاردبيلي
21
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شابيزك مشخصات : لفاح گياهى است علفى بدون ساقه كه كليه قسمتهاى آن سمّى است . برگهاى آن بزرگ و پهن و با بو و طعم نامطبوع . ريشه آن ضخيم گوشتى كه معمولًا دو شاخه دارد . ميوه آن متورم و گوشتى از نظر ظاهر شبيه بادنجان ، مدوّر و زرد رنگ است . تخم آن شبيه تخم سيب است . اين گياه در مناطق با شرايط اقليمى مديترانهاى و نقاط ييلاقى و نقاط باتلاقى و سايهدار مىرويد و بومى جزيره سيسيل در جنوب ايتاليا مىباشد . در كُتب طبّ سنّتى آمده است كه محل مناسب رويش اين گياه بهطور وحشى ، مقابر و نقاط سايهدار است . گياهى است از خانواده بادنجان ‹ solahaceae › كه به فارسى مهرگياه ، مردم گياه و سگ كش و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى لفاح ، شابيزك ، شابيزج و مغد نام برده شده . ريشه لفاح را يبروح الصنم يا يبروج سريانى گويند . لغت شابيزك در برخى اسناد براى بلادون ذكر شده كه آن گياه ديگرى است .